越文维基词条“朝鲜语”壮译的难点

发表时间:2016-02-26 19:03  责任编辑:广西民语委  点击:次  来源:未知
        越文维基词条“朝鲜语”壮译的难点

黄达武

 
【摘要】用壮文去翻译越文中有关“朝鲜语”词条的资料,既需要全面弄懂其越语原意,又需用壮文忠实地加以完美呈现,这本身就是学术上的一件难事。但用壮文来翻译越文中有关朝鲜语的一点资料,可以拓展新创文字--壮文的表现力,值得广西的民语文研究者迎难而上,在不断的翻译实践中探索解决其难点的办法。本篇文章分为三部分:(一)越文维基词条“朝鲜语”的内容:(二)必要的准备工作;(三)壮译“朝鲜语”词条的难点及解决问题的方法。
【关键词】越文;维基词条;朝鲜语;壮文翻译:难点
【作者】黄达武,广西民语委民族语文科研处助理研究员。南宁,530022

The Difficult Points of Translating the Wikipedia Entry 
of “Korean Language” in Vietnamese to Zhuang Writing System
Abstract: Translating the wikipedia entry “Korean Language” of Vietnamese edition to its Zhuang counterpart, it is necessary for the working translator to fully master the comprehensive meaning of the original article as well as to possess the capacity of rendering the Vietnamese material to its Zhuang edition royally and perfectly, honestly to say, such practice is so difficult to a translator academically. But this kind of practice, namely translating the wikipedia material of Korean Language from Vietnamese to Zhuang, could expand the expressing ability of the newly created Zhuang writing system, so it is worthy of, for the researchers engaging in the work of Guangxi’ minority spoken and written languages, to face the challenges fearlessly, and constantly explore the solutions of addressing the difficult points in the process of translation. This article includes three parts: I. The basic contents of “Korean Language” from Vietnamese wikipedia; II. The necessary warm-up works; III. The difficult points to translate the wikipedia entry of “Korean Language” from Vietnamese to Zhuang, and its methods to address the ongoing problems during translation.
Keywords: Vietnamese; Wikipedia entry; Korean language; Translation in Zhuang; Difficult 
points 

        越文维基词条“朝鲜语”1的内容

       越文维基词条“朝鲜语”的内容,包括一个基本信息表格和正文两大部分。正文部分,前面是有关朝鲜语的概括性介绍,接着是“目录”部分,后面是“目录”的具体内容。
    (一)基本信息表格内容
     1. 名称:Tiếng Triều Tiên /tiếng Hàn Quốc(朝鲜语/韩语), 한국어, 조선말( Hangugeo, Chosŏnmal,韩语/朝鲜语);2.使用地方:CHDCND Triều Tiên, Hàn Quốc, Khu vực đông bắc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ( 朝鲜人民民主主义共和国、大韩民国、中华人民共和国东北地区);3.区域(Khu vực):Đông Á(东亚); 4. 使用总人数:71 triệu(7100万);5.排位(Hạng):13(ở mức gần với các tiếng Việt, Telugu, Marathi, Tamil 和越南语、泰卢固语、马拉地语和泰米尔语等位置接近);6.语系(Ngữ hệ):Chưa phân loại(尚未分类),Có lẽ thuộc hệ ngôn ngữ Altai hay là một ngôn ngữ biệt lập(可能属于阿尔泰语系,或者是一种孤立型语言);7.方言(Phân nhánh);8. 正式地位。(1)正式语言所在地方:CHDCND Triều Tiên(朝鲜人民民主共和国)、Hàn Quốc(韩国);(2)规范机关(Quy định bởi):Viện ngôn ngữ quốc lập Triều Tiên(국립 국어원,朝鲜国家语言研究院);9.语言编码(Mã ngôn ngữ):(1)ISO 639-1:ko;(2)ISO 639-2:kor;(3)ISO 639-3:kor。
      作者注:1.在维基英文版的“朝鲜语”词条中,朝鲜语2008--2012年的使用人数是7700万人。2.“국립 국어원”直译为“ 国立国语院”,其英语译名为“The National Institute of the Korean Language”,1991年1月23日成立,位于韩国的首尔。3.搜索维基英文版的“朝鲜语”词条可知,朝鲜的语言规范机关为“사회과학원 어학연구소 / 社會科学院 語学研究所(The Language Research Institute of the Academy of Social Science)”,而中国的是“중국조선어규범위원회(中国朝鲜语规范委员会,China Korean Language Regulatory Commission)”。

    概括性介绍

       包括三个小段落,依次如下:
       朝鲜语(조선어/ Joseon eo/Triều Tiên ngữ)或韩语(한국어/ Hanguk eo /Hàn Quốc ngữ)是朝鲜使用最普遍的一种语言,也是朝鲜半岛整个北部和南部的正式语言。在中国的延边及其周围地方,(因)朝鲜族在此生活,朝鲜语使用非常广泛。从全球范围来看,使用朝鲜语的大约有7800万人,而使用者人数众多的地方,原苏联、澳大利亚、美国、加拿大、巴西、日本以及近年来的菲律宾,均名列其中。这种语言,和朝鲜人关系密切。【原文:Tiếng Triều Tiên (조선어/ Joseon eo/Triều Tiên ngữ) hay tiếng Hàn Quốc (한국어/ Hanguk eo /Hàn Quốc ngữ) là ngôn ngữ phổ dụng nhất tại Triều Tiên, và là ngôn ngữ chính thức của cả 2 miền Bắc và Nam bán đảo Hàn/Triều. Tiếng Triều Tiên cũng được sử dụng rộng rãi ở Diên Biên và các vùng bao quanh, thuộc Trung Quốc, nơi có người Triều Tiên sinh sống. Trên toàn thế giới, có khoảng 78 triệu người nói tiếng Triều Tiên, bao gồm các nhóm lớn tại Liên Xô cũ, Úc, Mỹ, Canada, Brasil, Nhật Bản và, gần đây, Philippines. Ngôn ngữ này liên hệ mật thiết với người Triều Tiên.】
   有关朝鲜语的谱系分类,目前还在许多方面争执不休。尽管一些语言学家说它是一种孤立型语言(language isolate),还是有许多语言学家将之归于阿尔泰语系。形态上,朝鲜语属粘着语类型,而句法上,“主语-宾语-谓语”则是其特征。【Việc phân loại phả hệ cho tiếng Triều Tiên vẫn còn nhiều tranh cãi. Các nhà ngôn ngữ học cho rằng nó thuộc hệ ngôn ngữ Altai, mặc dù một số thì cho rằng nó là một ngôn ngữ biệt lập (language isolate). Tiếng Triều Tiên là một ngôn ngữ chắp dính về mặt hình thái và có dạng "chủ-thụ-động" về mặt cú pháp.】
    越南和朝鲜半岛南北两个国家建立外交关系的时间并不相同。和与北朝鲜建立关系的时间相比,虽然越南--韩国外交关系建立的时日尚短,但在经济、社会等方面的关系却更为宽泛和丰富。在越南本土,从数量上来看,人们更多地称之为“韩国语”或是“韩语”,而不是“朝鲜语”。【Việt Nam lập quan hệ ngoại giao với hai miền bán đảo Hàn/Triều ở hai thời điểm khác nhau. Tuy chỉ mới gần đây nhưng so với Bắc Triều Tiên, quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hàn Quốc rộng và phong phú hơn về kinh tế, xã hội. Ở Việt Nam, ngôn ngữ này được gọi là "tiếng Hàn Quốc" hay "tiếng Hàn" nhiều hơn là "tiếng Triều Tiên".】
  (三)“目录”部分。包括:1.Tên(名称);2. Phân loại và các ngôn ngữ liên quan(分类及各相关语言);3. Phân bố địa lý(地理分布);4. Tiếng địa phương(各地方言);5. Phát âm(语音):5.1 Phụ âm(辅音)。5.2 Nguyên âm(元音);6. Văn phạm(语法);7. Từ vựng(词汇);8. Hệ thống chữ viết(文字系统);9. Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc(朝鲜和韩国之间语言上的不同)。9.1 Cách đánh vần(拼写方法)。9.2 Văn phạm(语法);10.Tham khảo(参考文献);11.Liên kết ngoài(更多的外部链接)。

必要的准备工作

    因为笔者并不是朝鲜语的专家,自身的越南文水平还需不断提高,为完成这次学术上的艰难旅程,相应的准备工作主要包括以下三方面:
    第一,阅读越文不同领域的资料。拉拉杂杂的资料尽量抽时间看看,通过海量阅读尽可能更多地熟悉越南语书面语的表达习惯;
    第二,尽可能和朝鲜语混个脸熟。夜深人静时看点韩剧、每天利用零碎时间在键盘上敲打一点朝鲜语词汇,还有,围棋天才李昌镐的本名“이창호”等等也去望一望,通过以上种种努力,尽量消除自己对朝鲜语的陌生感;
    第三,放松心情。即提醒自己:既要迎难而上,又保持一名民语文科研工作者的恬静心态。用壮文去翻译越文中有关“朝鲜语”词条的资料,既需要全面弄懂越语资料的原有意义,又需用壮文忠实地加以完美呈现,这种学术任务本来就很艰巨,不言而喻,完成的过程会碰到许多困难,最后翻译出来的“成品”难免暇瑜互见,因此,做一个负重前行的开路者,不放松心情不行,否则很难到达目的地。

壮译的难点及解决问题的方法

        根据该词条正文方面的内容,以下谈谈其壮译的难点及解决问题的方法。囿于文章篇幅,这篇短文不能一一探讨所有正文部分壮译的难点,对此作者也觉得很遗憾。
 
名称(Tên)     原文:Người Triều Tiên gọi tên ngôn ngữ của họ dựa theo tên gọi nước Triều Tiên dùng ở Bắc hay Nam Triều Tiên.
   壮译:Vunzcauzsenh heuh gij coenz de, baengh gij heuhfap Guekgya Cauzsenh sawj youq baihbaek roxnaeuz baihnamz Cauzsenh.
   原文:Ở CHDCND Triều Tiên, ngôn ngữ này thường được gọi là Chosŏnmal (조선말; Hanja: 朝鮮말), hay chính thức hơn là Chosŏnŏ (조선어; Hanja: 朝鮮語 Triều Tiên Ngữ).
    壮译:Youq Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz, cungj coenz neix ciengz dwg heuh guh “Chosŏnmal(Vahcauzsenh)” (Sawcauzsenh:조선말; Sawgun Cauzsenh: 朝鮮말), roxnaeuz engq cwnggveih heuh de guh Chosŏnŏ ”  (Sawcauzsenh:조선어; Sawgun Cauzsenh: 朝鮮語; Sawyeznanz: Triều Tiên Ngữ) .
      原文:Ở Hàn Quốc, ngôn ngữ này thường được gọi là Hangugmal (한국말; Hanja: 韓國말), hay chính thức hơn là Hangugeo (한국어; Hanja: 韓國語 Hàn quốc ngữ) hay Gugeo (국어; Hanja: 國語 quốc ngữ). Cũng đôi khi nó được gọi một cách thông tục là Urimal (우리말, "ngôn ngữ của chúng ta").
    壮译:Youq Hanzgoz, cungj coenz neix ciengz ndaej vunz heuh guh Vahhanzgoz (Sawcauzsenh:한국말; Sawgun Cauzsenh: 韓國말), roxnaeuz engq cwnggveih heuh de guh “Hangugeo (Vahhanzgoz)” (Sawcauzsenh:한국어; Sawgun Cauzsenh: 韓國語; Sawyeznanz: Hàn quốc ngữ), roxnaeuz heuh de guh                      “ Gugeo(Gozyij)”  (Sawcauzsenh:국어; Sawgun Cauzsenh: 國語; Sawyeznanz: quốc ngữ). Miz seiz caemh seihbienh heuh de guh “Urimal(gij coenz raeuz)” (Sawcauzsenh:우리말; Sawyeznanz:ngôn ngữ của chúng ta).
     原文:Trong khi đó, những người Triều Tiên sống tại Nga lại gọi ngôn ngữ này là Goryeomal (고려말; Hanja: 高麗말 "tiếng Cao Ly").
     壮译:Doengzseiz, gij Vunzcauzsenh youq Ngozlozswh ra gwn gvaq ndwen ngoenz haenx lij heuh gij coenz neix guh “Vahgauhli”  (Sawcauzsenh:고려말; Sawgun Cauzsenh: 高麗말, Sawyeznanz: "tiếng Cao Ly").
       壮译难点及解决办法: 这里有“ 朝鲜语”、“朝鲜文”的不同称呼,根据常理推测,南北朝鲜的本地人以及在俄罗斯居住的朝鲜人在使用时对它们会有细微的不同感觉和感情,但壮译时只能选择“Vahcauzsenh”、“Sawcauzsenh”来对应翻译,这也算是现阶段解决问题的不是办法的办法。

    原文:Việc phân loại tiếng Triều Tiên vẫn còn nhiều tranh cãi. Nhiều nhà ngôn ngữ học Triều Tiên và phương Tây nhận thấy mối quan hệ họ hàng với hệ ngôn ngữ Altai. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa được chứng minh rõ ràng, và nhiều người vẫn xem tiếng Triều Tiên là một ngôn ngữ biệt lập (language isolate). Một số khác lại tin rằng có mối quan hệ giữa tiếng Nhật và tiếng Triều Tiên.
    壮译: Gij fwnhlei Vahcauzsenh lij miz mbouj noix doxcwngq. Haujlai yijyenzyozgyah Cauzsenh caeuq gak guek Saefueng yawjraen de caeuq gij yijyenz Ah’wjdai (Altai)miz gvanhaeh caemh cojcoeng. Yienznaeuz diuz neix lij caengz ndaej cwngmingz hawj vunz bueklaemx mbouj ndaej, doengzseiz lij miz haujlai vunz yawj Vahcauzsenh dwg cungj coenzgolaeb (language isolate) ndeu. Di vunz ndeu siengsaenq Vahcauzsenh caeuq Vahyizbwnj ndawde miz gvanhaeh.   
     注:维基英文版的“朝鲜语”2词条说“历史语言学家中的多数人将朝鲜语划为一种孤立型语言。也有少数人相信朝鲜语很可能和假定的阿尔泰语系有关联(The majority of historical linguists classify Korean as a language isolate. There are still a small number who think that Korean might be related to the putative Altaic language grouping...... )。”由此看来,维基词条“朝鲜语”越南文版的内容和英文版的内容并不完全吻合。
   原文:Mối quan hệ của tiếng Triều Tiên với các ngôn ngữ Altai và tiền-Altai chỉ mới được đưa ra gần đây. Tiếng Triều Tiên giống với các ngôn ngữ Altai ở chỗ chúng đều thiếu một số thành phần ngữ pháp, bao gồm số, giới tính, các mạo từ, sự hình thành cấu trúc các từ (fusional morphology), thể và đại từ liên kết (Kim Namkil). Tiếng Triều Tiên đặc biệt giống về sự hình thành cấu trúc từ với một số ngôn ngữ thuộc nhánh phía Đông của nhóm ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ trong hệ Altai, đặc biệt là tiếng Yakut.
壮译:Gij gvanhaeh Vahcausenh caeuq Ah’wjdai yijhi nem Vah’ah’wjdai gaxgonq mboengq seizgan gyawj neix cij miz vunz demdaez okdaeuj. Vahcauzsenh caeuq gij yijyenz youq ndaw Ah’wjdai yijhi doxlumj, gij doxdoengz gyoengqde dwg: caezgya cungj mboujmiz gij cwngzfwn yijfaz baihlaj, baugvat soq、singqbied、gvanswz、yungzhabsing hingzdai (fusional morphology)、dij caeuq lienzciep daimingzswz (Kim Namkil). Youq gij fuengmienh gouswz hingzcwngz, Vahcauzsenh daegbied lumj di yijyenz ndeu, gyoengqde gvihaeuj fwnhcih baihdoeng Dujwjgiz yijcuz ndaw Ah’wjdai yijhi, daegbied dwg Vah Yakut.  
    壮译难点及解决办法:“tiếng Yakut”,即雅库特语。壮译时有两种方法:1.从汉语“雅库特语”转译,即成“Vahyajgudwz”;2. 从英语的“Yakut Language” 转译。这里选择从英语转译,一是方便懂英语的读者查更多的相关资料,一是壮文和越南文均采用拉丁字母作为自己的文字形式。      
    原文:Khả năng về quan hệ ngôn ngữ giữa Triều Tiên và Nhật là một vấn đề tế nhị vì mối quan hệ lịch sử phức tạp giữa hai nước này. Khả năng về quan hệ ngôn ngữ giữa vương quốc Bách Tể (Paekje) (tồn tại một thời trong bán đảo Triều Tiên) và Nhật đã được nghiên cứu, và các nhà ngôn ngữ học Triều Tiên chỉ ra mối giống nhau về hệ thống âm vị, bao gồm việc một số âm không có phụ âm cuối. Ngoài ra, có rất nhiều từ giống nhau giữa ngôn ngữ của vương quốc Bách Tể và tiếng Nhật, như mir và mi đều được dùng để chỉ "số 3". Hơn nữa, có nhiều liên kết văn hóa giữa Bách Tể và Nhật Bản: người Bách Tể thường dùng 2 kí tự Trung Quốc để đặt tên họ, như người Nhật ngày nay.
壮译:Gij gojnaengzsing Vahcauzsenh caeuq Vahyizbwnj miz mbouj miz yijyenz gvanhaeh, dwg aen vwndiz baiz daihngeih, yenzyinh de dwg, song aen guek neix lizsij gvanhaeh haemq fukcab. Gij gojnaengzsing gij coenz youq ndaw Bekci vangzgoz (miz mboengq seizgan ndeu de mizyouq ndaw buenqdauj Cauzsenh) caeuq Vahyizbwnj miz mbouj miz yijyenz gvanhaeh, gaenq ndaej vunz bae yenzgiu, youq yinhvei hidungj fuengmienh, gyoengq yijyenzyozgyah Cauzsenh cij ok daeuj naeuz song cungj coenz neix doxlumj, baugvat mbangj yaem ndeu mboujmiz fujyinh satbyai. Linghvaih, youq gij coenz youq ndaw Bekci vangzgoz caeuq Vahyizbwnj cungqgyang, song cungj coenz neix miz haujlai swz doxlumj, beijlumj “mir” caeuq “mi” cungj dwg dawz daeuj cij “aen soq 3”. Lij mbouj dan dwg yienghneix, youq Bekci vangzgoz caeuq Yizbwnj cungqgyang, vwnzva fuengmienh miz haujlai lienzciep: Gij vunz Bekci ciengz yungh song cih cih Sawgun daeuj sij gij singq de, cungj guhfap neix caeuq vunz Yizbwnj seizneix doxdoengz.
    壮译难点及解决办法:越语中的“Bách Tể (Paekje)”,即汉语的“百济”,朝鲜文为“백제”,另一种罗马字母转写法为“Baekje”,它有两种转写法:一从汉语“百济”转译,一从英语的“Baekje ” 转译。这里笔者选择从汉语转译,因为百济王国存在于公元前18世纪至公元660年,时间跨度大,汉文书籍多有记载,英文的相关资料,许多均源于汉文书籍。
    原文:Tiếng Cao Cú Ly (Koguryo) và tiếng Bách Tể được xem là có liên hệ với nhau, có thể đều cùng xuất phát từ vương quốc Cổ Triều Tiên (Kochoson) trong cổ sử của Triều Tiên. (Xem ngôn ngữ Fuyu.) Ít biết hơn là về mối quan hệ giữa các ngôn ngữ Cổ Triều Tiên, Cao Câu Ly và Bách Tế ở một phía và các ngôn ngữ của hai vương quốc Tam Hàn (Samhan) và Tân La (Silla) ở phía kia, mặc dù nhiều học giả Triều Tiên tin rằng chúng có cùng gốc, và là cơ sở nền tảng cho tiếng Triều Tiên hiện đại.
  
      壮译:Vahgauhgili (Koguryo) caeuq Vahbekci ndaej vunz yawj baenz miz sienghu lenzhi, gojnaengz song cungj yijyenz neix cungj dwg daj aen vangzgoz Gujcauzsenh youq ndaw (Kochoson) gujdai Cauzsenh lizsij neix caemh goek fazcanj okdaeuj. (Cingj yawj yijyenz Fuyu). Doiq gij gvanhaeh gak cungj yijyenz youq ndaw Gujcauzsenh、Gauhgili caeuq Bekci, nem gij gvanhaeh gak cungj yijyenz youq ndaw song aen vangzgoz Samhanz (Tam Hàn, 삼한, 三韓) caeuq Sinhloz (Tân La, 신라, 新羅), seizneix vunz lij rox ndaej noix, caenhguenj haujlai yozcej Cauzsenh siengsaenq gyoengqde caemh aen goek, caemh bienqbaenz aen giekdaej gihbwnj hawj Vahcauzsenh seizneix ndaej cauxbaenz.
        壮译难点及解决办法:“Tiếng Cao Cú Ly”,即朝鲜文中的“고구려(高句麗) ”或“ 고려(高麗)”,壮译为“Vahgauhgili”。看“句”的原文“구”,韵母的国际音标明明白白是一个“[u]”音,经汉文转写,到了壮文这边变成了“gi(句)”中的“[i]”音。翻译当中常碰到这种困扰人的事,具体的词汇翻译问题虽得到解决,但译者心中并没有什么成就感。

      原文:Hầu hết cư dân nói ngôn ngữ này sống ở Triều Tiên và Hàn Quốc. Tuy nhiên, có một số người Triều Tiên sống ở Trung Quốc, Úc, Liên Xô cũ, Nhật Bản, Brazil (注:原文为“Brasil”), Canada và Mỹ.
     壮译:Gij vunz gangj gij coenz neix ceng mbouj lai cungj dwg youq Cauzsenh caeuq Hanzgoz, yienznaeuz lij miz di vunz Cauzsenh ndeu swnghhoz youq Cunghgoz、Audaliya、Suhlenz seizgonq、Yizbwnj、Bahsih、Gyahnazda caeuq Meijgoz.
    壮译难点及解决办法:“Trung Quốc, Úc, Liên Xô cũ, Nhật Bản, Brazil, Canada và Mỹ”,即“中国、澳大利亚、前苏联、日本、巴西、加拿大和美国”,翻译时借用汉语为媒介,分别对应翻译为“Cunghgoz、Audaliya、Suhlenz seizgonq、Yizbwnj、Bahsih、Gyahnazda caeuq Meijgoz”。今后壮族熟练掌握英语的人增多后,“巴西”、“加拿大”的壮译也可分别直接借用英语的“Brazil”和“Canada”。

      原文:Tiếng Triều Tiên có một vài thổ ngữ (gọi là mal - "tiếng tượng thanh", bang-eon - "phương ngôn", hay saturi trong tiếng Triều Tiên). Tiếng chuẩn (Pyojuneo hay Pyojunmal) của Nam Triều Tiên là dựa trên thổ ngữ của các khu vực xung quanh Seoul, và tiếng chuẩn của Bắc Triều Tiên dựa trên thổ ngữ được dùng xung quanh Bình Nhưỡng. Những thổ ngữ này là như nhau, và thật ra tất cả các thổ ngữ ngoại trừ thứ tiếng của đảo Jeju có thể hiểu lẫn nhau được. Thổ ngữ được nói nơi đó được liệt kê như là một thứ tiếng khác bởi các nhà ngôn ngữ học Triều Tiên. Một trong những thứ khác biệt để ý được giữa các thổ ngữ là cách nhấn âm: người nói giọng Seoul sử dụng rất ít nhấn giọng, và tiếng Nam Triều Tiên chuẩn có ngữ âm rất ngang; trong khi đó, những người dùng giọng Gyeongsang có một ngữ điệu phát âm làm thổ ngữ của họ giống với tiếng châu Âu hơn đối với những người phương Tây.
      
壮译:Vahcauzsenh miz haujlai cungj vahbonjdeih (youq ndaw Vahcauzsenh, heuh de dwg “mal (말,speech, coenz)”;“bang'eon (방언) ,vahbonjdeih”; roxnaeuz “saturi(사투리),直译‘声音[sing]’)”。Vahbiucinj(Pyojuneo[표준] roxnaeuz Pyojunmal[표준말])youq Namz Cauzsenh dwg baengh gij vahbonjdeih gak deihfueng henz Soujwj (Seoul, 서울) guh giekdaej, doengzseiz Vahbiucinj youq Baek Cauzsenh dwg baengh gij vahbonjdeih henz Bingzyangj (Pyongyang, 평양) guh giekdaej. Gyoengq vahbonjdeih neix dox lumj, dawz liux gij vahbonjdeih aen dauj Cicouh (Jeju,제주,济州岛),youq saedceiq gyoengqde sienghu dingq ndaej rox. Gwnhgi gak boux yijyenyozgyah Cauzsenh, cungj vahbonjdeih ndeu ndaej sawj youq dieg gizlawz, de couh ndaej lienzciep aen dieg neix baenz cungj coenz dangdeih daegbied ndeu. Gyoengq vahbonjdeih cungqgyang, gak cungj cabied ndawde miz aen aeu daegbied louzsim ndeu dwg gij fuengsik bae giengzdiuh aen singyaem (cách nhấn âm,英语: the use of tone ):Gij vunz sawj gij vahbonjdeih Soujwj haemq noix bae giengzdiuh aen yaem, caiqlix Vahbiucinj Hanzgoz miz yijyinh haemq lai; doengzseiz, gyoengqvunz sawj gij fanghyenz Gingsang (giọng Gyeongsang,庆尚口音)miz gij yijdiuh fazyinh daegbied ndeu, doiq gij vunz Fuengsae daeuj gangj, gij yijdiuh neix haemq lumj gij coenz Ouhcouh.   
         壮译难点及解决办法:1.朝鲜语中有多种有关“方言”的称呼,如:“mal (말,speech, 直译‘话语’)”,“bang'eon (방언,方言)” ,或“saturi (사투리,直译‘声音’)”,壮译时分别译为“coenz”、“vahbonjdeih”和“sing”,总体归于“vahbonjdeih(本地话)”或“ fanghyenz (方言)”。
        2. 越语中的“cách nhấn âm”, 直译为“方式-强调-声音”,其英译为“the use of tone”,笔者目前没有找到更简短的译法,暂且以解释性的短语“gij fuengsik bae giengzdiuh aen singyaem”来翻译。 
原文:    Có một liên hệ mật thiết giữa các thổ ngữ Triều Tiên và các vùng của Triều Tiên, bởi vì biên giới của cả hai thứ đa số được xác định bởi các núi và biển. Sau đây là liệt kê tên của các thổ ngữ truyền thống và các địa phương tương ứng. (注:原文后面的表格被笔者省略,它和壮译部分的表格合并成越-壮双语表格)
 
       壮译:Gak cungj vahbonjdeih Cauzsenh caeuq gak aen deihfueng Cauzsenh lenzhi maedciet, gij yenzyinh de dwg, gij bien’gyaiq coenz caeuq dieg song yiengh neix, dingzlai ndaej baengh gak aen bya caeuq haij daeuj gozding. Baihlaeng neix dwg gij lenzhi aen mingz gak cungj vahbonjdeih conzdungj caeuq gak aen deihfueng doxhab:
 

Giọng chuẩn (biucinjyij) Nơi sử dụng (gij dieg sawjyungh)
Seoul (Soujwj)
giọng chuẩn quốc gia ( guekgya biucinjyij)
Seoul, Incheon, Gyeonggi (Hàn Quốc); Kaesong (CHDCND Triều Tiên) (Soujwj、Yinzconh、Ginggih[Hanzgoz]; Gaihcwngz [Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz])
P'yŏngan (Bingzan) ( guekgya biucinjyij) Bình Nhưỡng, vùng P'yŏngan, Chagang (CHDCND Triều Tiên)
( Bingyangj、Bingzan Digih、Swzgyangh [Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz])
Giọng địa phương
(vahbonjdeih)
Nơi sử dụng (gij dieg sawjyungh)
Chungcheong (Cungcing) Daejeon, vùng Chungcheong (Hàn Quốc) (Dadenz、Cungcing Digih [Hanzgoz])
Gangwon (Gyanghyenz) Vùng Gangwon (Hàn Quốc)/vùng Kangwŏn (CHDCND Triều Tiên) (Gyanghyenz Digih [Hanzgoz]/Gyanghyenz Digih[Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz])
Gyeongsang (Gingsang) Busan, Daegu, Ulsan, vùng Gyeongsang (Hàn Quốc)
(Fujsanh、Dagiuh、Veisanh、Gingsang Digih [Hanzgoz])
Hamgyŏng (Hanzging)  Rasŏn, vùng Hamgyŏng, vùng Ryanggang(CHDCND Triều Tiên)
(Lozsenh、Hanzging Digih、Liengjgyangh Digih [Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz])
Hwanghae (Vangzhaij) Vùng Hwanghae (CHDCND Triều Tiên)
( Vangzhaij Digih [Cauzsenh Yinzminz Minzcuj Gunghozgoz])
Jeju (Cicouh) Đảo Jeju (Hàn Quốc) (Dauj Cicouh [Hanzgoz])
Jeolla (Cienzloz) Gwangju, vùng Jeolla(Hàn Quốc) (Gvanghcouh、Cienzloz Digih [Hanzgoz])
 
        壮译难点及解决办法:“Gyeonggi”,即韩语的“경기”,通过汉语“京畿”为媒介,将之壮译为“Ginggih”。其他朝鲜地名的壮译,如“Incheon(인천,仁川) ”、“Kaesong(개성 ,开城)”、“P'yŏngan(평안 ,平安)”、“Chagang(자강 ,慈江)”、“Daejeon(대전,大田) ”、“Chungcheong(충청 ,忠清) ”、“ Gangwon(강원,江原) ”、“Kangwŏn(강원 ,江原)”、“Busan(부산 ,釜山)”、“Daegu(대구 ,大邱 )”、“Ulsan(울산,蔚山) ”、“Gyeongsang(경상,庆尚)”、“Rason(라선,羅先)”、“Hamgyong(함경,咸鏡) ”、“Ryanggang(량강 ,两江) ”,“Hwanghae(황해,黃海)”、“Gwangju(광주,光州) ”、“Jeolla(전라 ,全羅 )”,均采取以上相同的方法。
        因文章篇幅有限,词条中的“语音”、“语法”、“词汇”、“文字系统”、“朝鲜和韩国间语言上的不同”、“参考文献”、“更多的外部链接”等部分,笔者暂时不再翻译。
        结语:囿于文章篇幅,这里不能列举更多的越译壮的例子,但越译壮这样的学术实践,可在拓展壮文的表现力方面做出一点点的贡献,这也是笔者之所以乐于去动手翻译的原因。通观这篇短文,越文词条中所包含的朝鲜地名是翻译的难点,通过汉语的媒介,笔者在这里尝试解决了碰到的技术难题。今后在壮译的过程当中,若碰到越文词条中所包含的朝鲜人名,看来也可借鉴这种解决方法。
       越南文和壮文同为拉丁字母形式的文字系统,在本词条的内容中,我们也发现越南文中的“巴西(Brazil)”、“加拿大(Canada)”、“首尔(Seoul)”等国家名或城市名称直接借用了英语的形式,这对我们壮译工作很有启发,这也使笔者用“Vah Yakut”去尝试翻译“tiếng Yakut”,在今后翻译英国、美国、新西兰等英语国家众多领域的资料时,本着包容开放的精神,我们在有些人名、地名的壮译上或许可以直接借用英语的原文。直接借用时,如果考虑到更多读者的需求、增加译文所包含的信息量,可在借用的英语原文词汇的旁边加上括号、在括号内标注通过汉语转写的相应壮译词,这应当是一个相对稳妥的方法。
       目前越译壮的翻译作品还不多,笔者愿在这方面积极实践,争取每天都有一点点的进步,积少成多,从而以实实在在的翻译成果,为广西的少数民族语文事业不断添砖加瓦。


参考文献

     1. 越文资料内容,来自维基网站的越南文版本。https://vi.wikipedia.org/wiki/Tiếng_Triều_Tiên。搜索日期:2015年10月1日。

    2. 资料内容,来自维基网站的英文版词条“Korean Language(朝鲜语)”中的“Classification(分类)”部分。https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_language。 搜索日期:2015年10月2日。